Henk van Driel is bestuurder van Stichting De Lichtenvoorde. De Lichtenvoorde is lid van de Alliantie M3.

Alle blogs van Henk:

• Uitstel IQ maatregel: afwachten

• Uitstel IQ maatregel: afwachten

Uitstel IQ maatregel: afwachten

Ook het doel blijft gehandhaafd: de zorg voor deze groep zwakbegaafde mensen buiten de AWBZ te brengen en ‘daar waar mogelijk’ dichtbij huis te regelen met behulp van het eigen sociale netwerk, met een belangrijke rol voor gemeenten en jeugdzorg.

Een jaar respijt

Het goede nieuws is dat de bewindsvrouw in elk geval geluisterd heeft naar de forse kritiek uit het veld. Het CVZ stelde vast dat de IQ-test weinig betrouwbaar is en dat een beoordeling van het intellectuele vermogen weinig tot niets zegt over de ernst van de problemen en de ondersteuningsbehoefte. We moeten meer kijken naar de chronische beperkingen in sociale redzaamheid, leer- en gedragsproblemen en de ernst ervan. Deze conclusies werden van meet af aan al door het complete veld, waaronder ook het Landelijk Kenniscentrum LVG onderschreven in expertmeetings.

Gelukkig lijkt VWS dus niet puur op basis van een IQ-grens een groep met chronische beperkingen van de AWBZ te willen uitsluiten. Maar hoe moet het dan wel, als het doel is om de toeloop van deze groep op zorg te verminderen? Kunnen we in een jaar respijt een vangnet bouwen voor deze groep die het niet zelfstandig redt in onze samenleving, maar voor wie we, lijkt het, systematisch minder wensen te zorgen? De staatssecretaris heeft hoge verwachtingen van opvang in het eigen sociaal netwerk en de mogelijkheden van de gemeenten om dit met behulp van mantelzorg en vrijwilligers te organiseren.

Het eigen sociale netwerk is echter vaak getroffen door hetzelfde probleem en niet in staat om serieuze ondersteuning te bieden. Daarnaast is vaak sprake van éénoudergezinnen zonder veel draagkracht. In het openbare debat blijken wethouders weinig tot geen kennis te hebben van de problemen die deze groep mensen met zich meebrengt. In ieder geval blinken de oplossingen die we in de media horen, uit in simpelheid.

Afwachten

Opnieuw is het afwachten. Het uitstel van de maatregel betekent verlenging van de onzekerheid, tot duidelijk is hoe de bewindsvrouw zich deze zorg voorstelt. De groep waarom het gaat, dreigt echt tussen wal en schip te raken in een periode waarin veel kaders worden herzien en de gemeenten veel nieuwe taken moeten gaan uitvoeren met structureel minder geld. En van de beoogde structurele bezuiniging moet de 20 miljoen die al was ingeboekt voor 2012, wel worden gerealiseerd binnen het AWBZ-kader. Van uitstel zal geen afstel komen, noch opschorting van de bezuinigingen.

Verrassingen op komst?

Heel veel zwakbegaafde mensen ervaren in eerste instantie zelf helemaal geen problemen. Zij beschouwen hun levenswijze en de manier waarop ze met maatschappelijke problemen omgaan, zelf als normaal. Dat zij daarbij nog al eens ernstige schade aan zichzelf, de directe omgeving of de samenleving toebrengen, ontgaat hen dan volkomen. Zorgverleners die al decennia lang met deze mensen omgaan kennen het fenomeen van de zorgwekkende zorgmijders heel goed. Wethouders die deze groep onvoldoende kennen en straks medeverantwoordelijkheid gaan dragen voor hun ondersteuning, staan behoorlijke, hoewel niet noodzakelijk aangename, verrassingen te wachten.