Roelof Zwier is bestuurder van Schreuderhuizen zorgverlening in Arnhem. Hij zit namens de Alliantie M3 in de VGN-commissie die zich bezighoudt met zorg aan kinderen en jeugdigen.

Alle blogs van Roelof:

• AWBZ Scheiden wonen en werken

• Als u rechts kijkt, ziet u links niets!

Als u rechts kijkt, ziet u links niets!

Politieke voorkeuren of al te nadrukkelijke maatschappelijke opvattingen en denkbeelden komen vaak voort uit merkwaardige dwangstanden van de menselijke blikrichting. Laten we de zorg eens als voorbeeld nemen.

Kijk bepaald door blikrichting

Veel ‘kijkers’ naar de zorg zien al jarenlang uit de pan rijzende kosten en in het verlengde van die blikrichting de zorg ook als een permanente bron van misstanden of wangedrag van professionals. Ik beluister dat nu al meer dan dertig jaar en hoor zelden iets dat in brede zin de sector werkelijk kenmerkt. Wel zie ik jaar op jaar dat de zorg aantoonbaar effectiever en efficiënter wordt en steeds professioneler in zorg en bejegening. We bereiken steeds meer met (relatief) voortdurend minder middelen en ondertussen gaat het er ook nog vriendelijker en opener aan toe. Mijn blik kruist kennelijk voortdurend de blikrichting van de geciteerde kijkers.

Geld werkt als een magneet op de kijkrichting….

Bij VWS kijken (ex-)ambtenaren van het ministerie van Financiën mee naar het effectief, efficiënt en binnen de afgesproken budgetten besteden van het geld in de zorg. Vaak is het geld allesbepalend voor de blikrichting in Den Haag en op z’n minst heeft het geld een aanzuigende werking op de kijkrichting van de managende politici en topambtenaren. In de gezondheidszorg kijkt de Nederlandse Zorgautoriteit, als toeziende waakhond, mee in diezelfde richting en is werkelijk meedogenloos streng. Alles wat langs de bureaucratische regels of over het budget heen gaat moet op de een of andere manier afgerekend, bestraft en teruggevorderd worden.

…Maar weer anders bij de banken

Diezelfde rekenmeesters met als toezichthouder De Nederlandse Bank hebben de misstanden en het wangedrag in de financiële wereld kennelijk niet gezien. Nu pakken zij deze ook nog op een in vergelijking met de zorg wel heel halfslachtige manier aan. Ongehinderd door de politiek komen de schuldige bankiers weg zonder gezichtsverlies, maar met douceurtjes waar zorginstellingen jarenlang meerdere plaatsen of bedden van zouden kunnen betalen.

Het heen en weer

Eenmaal doordrongen van het belang van de blikrichting, de politiek-maatschappelijke visie zo u wilt, zie ik het links én rechts van mij. Wie beperkingen ziet bij mensen met een handicap, ziet geen mensen met mogelijkheden meer. Wie risico’s voor de zorgverlening ziet, ziet geen kansen op ontwikkeling meer. Wie gaat voor bureaucratische regels en turflijsten ontgaat het belang van de directe dialoog en het verhaal. Wie eenmaal overtuigd is geraakt van en door macht, ziet het machteloze niet meer als de echte uitdaging. Wie nooit of te nimmer een kwetsbare positie inneemt ziet kwetsbaarheid als zwakte. Het heen en weer krijg ik ervan!